1.可能動詞(かのうどうし)
可能動詞(かのうどうし) ဆိုတာ ကြိယာပုံစံ တစ်ခုကို “နိုင်/တတ်/လို့ရတယ်” စသည့် ကြိယာပုံစံသို့ ပြောင်းလဲ၍ သုံးခြင်းကို ခေါ်ပါသည်။
ဥပမာ လမ်းလျှောက်တယ် ကို 可能動詞(かのうどうし) သို့ပြောင်းမယ်ဆိုရင် လမ်းလျှောက်နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ ကြိယာပုံစံဖြစ်ပါတယ်။
ကြိယာအုပ်စုများနှင့်လိုက်၍ ပြောင်းပုံခြင်းမတူပါ။ အောက်က ဇယားတွင် အသေးစိတ်လေ့လာပါ။
*可能動詞(かのうどうし) ၏အရှေ့တွင် “が” အလိုက်များသည်။ အောက်က ပုံစံအတိုင်းမှတ်ပါ။
可能動詞(かのうどうし) ဆိုတာ ကြိယာပုံစံ တစ်ခုကို “နိုင်/တတ်/လို့ရတယ်” စသည့် ကြိယာပုံစံသို့ ပြောင်းလဲ၍ သုံးခြင်းကို ခေါ်ပါသည်။
ဥပမာ လမ်းလျှောက်တယ် ကို 可能動詞(かのうどうし) သို့ပြောင်းမယ်ဆိုရင် လမ်းလျှောက်နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ ကြိယာပုံစံဖြစ်ပါတယ်။
ကြိယာအုပ်စုများနှင့်လိုက်၍ ပြောင်းပုံခြင်းမတူပါ။ အောက်က ဇယားတွင် အသေးစိတ်လေ့လာပါ။
| 動詞 ( ドウシ ) Ⅰ | 動詞 ( ドウシ ) Ⅱ | 動詞 ( ドウシ ) Ⅲ |
| 歩 ( アル ) く ⇒ 歩 ( アル ) ける | 食 ( タ ) べる ⇒ 食 ( タ ) べられる | 来 ( ク ) る ⇒ 来 ( コ ) られる |
| လမ်းလျှောက်နိုင်/တတ်တယ် | စားနိုင်/တတ်တယ် | လာနိုင်/တတ်တယ် |
| 立 ( タ ) つ ⇒ 立てる | 覚 ( オボ ) える ⇒ 覚 ( オボ ) えられる | します ⇒ できます |
| ရပ်နိုင်/တတ်တယ် | မှတ်နိုင်/တတ်တယ် | လုပ်နိုင်/တတ်တယ် |
| 泳 ( オヨ ) ぐ ⇒ 泳げる | 換 ( カ ) える ⇒ 換 ( カ ) えられる | |
| ရေကူးနိုင်/တတ်တယ် | လဲလှယ်နိုင်တယ် | |
| 読 ( ヨ ) む ⇒ 読 ( ヨ ) める | 降 ( オ ) りる ⇒ 降 ( オ ) りられる | |
| ဖတ်နိုင်/တတ်တယ် | ဆင်းနိုင်/တတ်တယ် | |
| 呼 ( ヨ ) ぶ ⇒ 呼 ( ヨ ) べる | 借 ( カ ) りる ⇒ 借 ( カ ) りられる | |
| ခေါ်နိုင်/တတ်တယ် | ငှါးနိုင်တယ် | |
| 話 ( ハナ ) す ⇒ 話 ( ハナ ) せる | ||
| ပြောနိုင်/တတ်တယ် | ||
| 買 ( カ ) う ⇒ 買 ( カ ) える | ||
| ဝယ်နိုင်/တတ်တယ် |
— が 可能動詞(かのうどうし)。
日本語(にほんご)が読(よ)めます。
ဂျပန်စာ ဖတ်တတ်တယ်။
寿司(すし)が食(た)べられます。
ဆူရှီကို စားနိုင်/တတ်တယ်။
2.―できました
ဒီသင်ခန်းစာမှာ “できました” ကို အရင်တုန်းက မရှိခဲ့တဲ့ အရာတစ်ခုက အဲဒီနေရာမှာ ရှိလာတာမျိုးမှာ သုံးပါတယ်။
“できます/した”အရှေ့တွင် “が” အလိုက်များသည်။
新(あたら)しい空港(くうこう)ができました。
လေဆိပ်အသစ် ဖွင့်လှစ်တယ်(ရှိလာတယ်/ဖြစ်လာတယ်)။
ここに新(あたら)しい道路(どうろ)ができます。
ဒီမှာ လမ်းအသစ် ဖြစ်လာလိမ့်မယ်(ဖွင့်လိမ်မယ်)
3.―しか
–ကလွဲပြီး
ရွေးချယ်စရာနဲသောအခါမျိုး၊ အရေအတွက်အားဖြင့် နဲသည်ဟု ဖေါ်ပြလိုသော အခါတွင် အသုံးများသည်။
”しか” ၏နောက်လွဲ အငြင်းပုံစံ ကြိယာသာလိုက်လေ့ရှိသည်။
休(やす)みは２(ふつ)日(か)しか取(と)れません。
ပိတ်ရက်က ၂ရက်ကလွဲပြီး ယူလို့မရဘူး
自転車(じてんしゃ)しかありません。
စက်ဘီးကလွဲပြီး မရှိဘူး။
文型(ぶんけい)
わたしは日本語(にほんご)が少(すこ)し話(はな)せます。
山(やま)の上(うえ)から町(まち)が見(み)えます。
駅(えき)の前(まえ)に大(おお)きいス(す)ーパ(ぱ)ーができました。
ကျွန်တော် ဂျပန်စကား နဲနဲပြောတတ်တယ်။
တောင်ပေါ်ကနေ မြို့ကိုမြင်ရတယ်။
ဘူတာရုံရှေ့မှာ ဆူပါအကြီးကြီး ဖွင့်ခဲ့တယ်။
例文(れいぶん)
日本語(にほんご)の新聞(しんぶん)が読(よ)めますか。
…いいえ、読(よ)めません。
パワー電気(でんき)では夏休(なつやす)みは何日(なんにち)ぐらい取(と)れますか。
…そうですね。3週間(しゅうかん)ぐらいです。
いいですね。わたしの会社(かいしゃ)は1(１)週間(しゅうかん)しか休(やす)めません。
このマンションでペットが飼(か)えますか。
…小(ちい)さい鳥(とり)や魚(さかな)は飼(か)えますが、犬(いぬ)や猫(ねこ)は飼(か)えません。
東京(とうきょう)から富士山(ふじさん)が見(み)えますか。
…昔(むかし)はよく見(み)えましたが、今(いま)はほとんど見(み)えません。
鳥(とり)の声(こえ)が聞(き)こえますね。
…ええ。もう春(はる)ですね。
関西空港(かんさいくうこう)はいつできましたか。
…1994年(ねん)の秋(あき)にできました。
ステキなかばんですね。どこで買(か)ったんですか。
…通信販売(つうしんはんばい)で買(か)いました。
デパートにはありますか。
…デパートにはないと思(おも)いますよ。
ဂျပန်စာ သတင်းစာကို ဖတ်တတ်လား
ဟင့်အင်း မဖတ်တတ်ဘူး
ပါဝါလျှပ်စစ်မှာ နွေရာသီပိတ်ရက် ဘယ်နှစ်ရက်လောက် ရလဲ
အင်း–၃ပတ်လောက် ရတယ်
ကောင်းတယ်နော်။ ကျွန်တော့် ကုမ္ပဏီမှာ ၁ပတ်ကလွဲပြီး နားလို့မရဘူး
ဒီတိုက်ခန်းမှာ အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန် မွေးလို့ရလား
သေးတဲ့ ငှက်တို့ ငါးတို့ မွေးလို့ရပေမဲ့ ခွေးတို့ ကြောင်တို့က မွေးလို့မရဘူး
တိုကျိုကနေ ဖူဂျီတောင်ကို မြင်ရလား
အရင်က ကောင်းကောင်း မြင်ရပေမဲ့ အခု သိပ်မမြင်ရတော့ဘူး
ငှက်ရဲ့အသံက ကြားရတယ်နော်
အင်း–နွေဦးပေါက်ကို ရောက်ပြီနော်
Kansai လေဆိပ်က ဘယ်တုန်းက ဖွင့်ခဲ့တာလဲ
၁၉၉၄ခုနှစ် ဆောင်းဦးပေါက်မှာ ဖွင့်ခဲ့တယ်
လှလိုက်တဲ့ အိပ်နော် ဘယ်မှာ ဝယ်ခဲ့တာလဲ
On line shoppingမှာ ဝယ်ခဲ့တယ်
ကုန်တိုက်မှာရော ရှိလား
ကုန်တိုက်မှာ မရှိဘူးလို့ထင်တယ်
(ယခုသင်ခန်းစာကို Minna No Nihongo Myanmar Website မှကူးယူဖော်ပြထားပါသည်။ ဂျပန်စာလေ့လာနေသောကျောင်းသားများယခုကဲ့သို့အဆင်ပြေပြေလေ့လာနိုင်သည့်အတွက်Minna No Nihongo Myanmar ကိုကျောင်းသားများကိုယ်စားJapanese Jukuမှကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါသည်ခင်ဗျာ။)
